Hermetik Kombi mi, Bacalı Kombi mi?

Bacalı kombi, yanma için gereken havayı bulunduğu odadan alır ve atık gazı doğal çekişle binanın bacasına verir. Hermetik kombi ise kapalı bir yanma odasına sahiptir; elektrik motorlu bir fan yanma havasını dışarıdan çeker, atık gazı da iç içe geçmiş boruyla dış duvara atar. Vaillant’ın atmoTEC (bacalı) ve turboTEC (hermetik) kılavuzu farkı tam böyle tanımlar: bacalı cihaz mekân havasına bağımlıdır, hermetik cihaz bağımsızdır. Bugün satılan yoğuşmalı kombilerin tamamı hermetik prensiple çalışır; bacalı cihazlar yalnızca eski tesisatlarda kalmıştır.

İki cihaz nasıl çalışır?

Bacalı (atmosferik) kombi

Brülör, odadaki havayla yanar. Sıcak atık gaz, kendi hafifliğiyle yükselir ve bacaya girer; bu “doğal çekiş”tir. Cihazın üstünde davlumbaz benzeri bir baca bağlantısı bulunur. Yanma odası açıktır, yani cihazın içiyle odanın havası aynı ortamdır.

Bu prensibin iki sonucu vardır. Birincisi, odada sürekli temiz hava girişi olmalıdır; Vaillant kılavuzu mekân havasına bağlı cihazın aspiratör gibi havayı emen tertibatların bulunduğu odaya monte edilemeyeceğini, çünkü bu cihazların odada vakum oluşturduğunu yazar. İkincisi, baca çekmezse atık gaz odaya geri döner. Kılavuz bunu “baca gazının iç mekâna gerilemesi tehlikesi” olarak adlandırır.

Hermetik (fanlı) kombi

Yanma odası kapalıdır. Fan, dış duvardaki eş merkezli borunun dış halkasından temiz havayı çeker, atık gazı iç borudan dışarı atar. Cihaz odadaki havayı kullanmaz, odaya atık gaz vermez. Baca yerine dış duvara açılan kısa bir hermetik baca seti yeterlidir; bu yüzden binada baca olmayan dairelere de monte edilebilir.

Fan çalışmazsa cihaz ateşleme yapmaz; bu bir güvenlik özelliğidir. Bosch C6 ve C7, E.C.A. E05 ve E06, Baymak E05, Vaillant F.32 gibi fan kodları bu denetimin sonucudur.

Güvenlik farkı: karbonmonoksit

En önemli fark budur. Bacalı cihazda yanma ürünleri odayla aynı hava hacmini paylaşır; baca tıkanır, rüzgâr çekişi bozar ya da menfez kapatılırsa karbonmonoksit odaya sızabilir. Serdivan İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün karbonmonoksit sayfası kombi, soba ve şofbeni kaynaklar arasında sayar; önlem olarak yanma cihazlarının yılda bir bakımını, menfezlerin kapatılmamasını, bacaların düzenli temizlenmesini ve karbonmonoksit dedektörü kullanılmasını önerir.

Hermetik cihazda yanma kapalı devrededir ve bu risk yapısal olarak çok daha düşüktür; ancak sıfır değildir. Hatalı monte edilmiş, ek yerinden kaçıran ya da çıkışı kapanmış hermetik baca seti de sorun yaratır. Belirtiler, önlemler ve dedektör konusu kombide karbonmonoksit riski yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

Her iki cihaz tipinde de şu kural geçerlidir: baş ağrısı, bulantı ve halsizlik aynı anda ortaya çıkıyorsa ve dışarı çıkınca geçiyorsa ortamı hemen terk edin, pencereleri açın ve 112’yi arayın. Gaz kokusu alıyorsanız elektrik düğmelerine dokunmayın, ateş yakmayın, binadan çıkın ve 187 Doğalgaz Acil hattını arayın.

Baca arızası kodları

Her iki cihaz tipi de atık gaz yolunu izler; ama farklı yöntemle ve farklı kodla.

• Vaillant atmoTEC (bacalı): Atık gaz sensörü baca gazı çıkışında sorun algılayınca F.36 verir. Nedenler baca tıkanıklığı, yetersiz çekiş ya da odada yetersiz havalandırmadır.
• Vaillant turboTEC (hermetik): Baca gazı hattındaki arıza F.33 ile gösterilir.
• DemirDöküm Nitron Plus, Nitron Condense, Atron Condense: Atık gaz hattı arızası F05 kodudur; kullanma kılavuzu servis çağrılmasını ister.

Bu kodların ortak kuralı şudur: resetleyip kullanmaya devam etmeyin. Ortamı havalandırın, menfezlerin açık olduğunu kontrol edin, dış baca ucunu dışarıdan gözle kontrol edin ve servis çağırın. Vaillant kılavuzunun ifadesiyle, kullanıcı hiçbir zaman kendi başına gaz yakıtlı cihazda onarım yapmayı denememelidir. Diğer markaların kodları için Vaillant arıza kodları sayfasındaki gibi marka sayfalarına bakabilirsiniz.

Montaj ve yer seçimi farkları

Konu	Bacalı	Hermetik
Baca	Binada doğal çekişli baca şart	Dış duvara hermetik baca seti yeterli
Havalandırma	Odada sürekli temiz hava girişi (menfez) zorunlu	Oda havasından bağımsız
Aspiratörlü mutfak	Aynı odaya monte edilemez	Sorun oluşturmaz
Elektrik kesintisi	Fan yok; ama kontrol kartı yine elektrik ister	Fan durur, cihaz çalışmaz
Yoğuşmalı seçenek	Yok	Güncel tüm yoğuşmalı modeller

Bacalı cihazda elektrik kesildiğinde fan olmadığı için “çalışır” sanılır; oysa kontrol kartı ve gaz valfi de elektrikle çalışır, cihaz yine durur. Bu yüzden elektrik kesintisinde iki tipin de ısıtma vermemesi normaldir.

Bacalı cihaz için binanın bacasının o daireye ait, temiz ve çeken bir baca olması gerekir. Apartmanlarda ortak bacaya birden fazla cihaz bağlanması sorun yaratır. Hermetik cihazda ise baca setinin dış duvardan çıkış noktası, çıkışın pencere ve balkonlara uzaklığı ve yağmur suyunun içeri girmemesi montajın kritik noktalarıdır.

Yoğuşmalı kombi nerede duruyor?

Yoğuşmalı kombi, hermetik prensibin üzerine bir verim katmanı ekler: atık gazdaki su buharını yoğuşturarak ısısını geri kazanır. Buderus, bu teknolojinin konvansiyonel modellere göre yaklaşık %30 doğalgaz tasarrufu sağladığını belirtir. Yoğuşmalı cihazlarda ayrıca bir yoğuşma suyu gideri bulunur; DemirDöküm Nitron Condense gibi eski yoğuşmalı serilerde bile bu hat vardır. Yoğuşmalı ile yoğuşmasız hermetik cihazların arıza kodları da farklı olabilir; E.C.A.‘da eski hermetik Proteus Plus Blue F1–F7 kodlarını, güncel Premix serileri E/F kodlarını kullanır.

Cihazınızın hangisi olduğunu nasıl anlarsınız?

Kombinin üstünden çıkan boruya bakın. Tek, geniş çaplı ve binanın baca deliğine giren bir boru varsa cihaz bacalıdır; iç içe geçmiş, doğrudan dış duvara çıkan ve dışarıda ızgara ya da başlıkla biten bir boru varsa hermetiktir. Kombinin ön yüzündeki etikette de tip yazar: Vaillant’ta atmoTEC bacalı, turboTEC hermetik; Bosch’ta Class 2000 W hermetik konvansiyonel, Condens serileri yoğuşmalı hermetiktir. Emin olamıyorsanız bakım sırasında teknisyene sorun.

Bacalı kombiyi değiştirmeli miyim?

Cihaz çalışıyor, bakımı düzenli yapılıyor, bacası temiz ve menfezi açıksa acil bir zorunluluk yoktur. Ancak şu durumlar değişimi öne alır:

• Baca çekiş sorunu ya da F.36 / F05 benzeri kodlar tekrarlıyorsa.
• Cihazın bulunduğu odaya aspiratör takıldıysa ya da menfez kapatılmışsa.
• Cihaz yaşı ve gaz tüketimi yoğuşmalıya geçişi ekonomik kılıyorsa.

Değişim keşifle başlar: baca setinin nereden çıkacağı, mevcut tesisatın durumu ve kapasite yerinde belirlenir. Kapasite seçimi için kombi kaç kW olmalı yazısına, montaj süreci için kombi montajı sayfasına bakabilirsiniz. Sakarya, Kocaeli ve Tekirdağ’da aynı gün servis veriyoruz; saat telefonda birlikte belirlenir.